रंत रैबार ब्यौरो…..
आज सुबेर ल्हेकन जब तैल्या ख्वाळ हल्ला छाई हूंणू । सब्यूं की नजर धार मा छै लगीं । सैब ब्वना अफार ऐ ग्याई । मिन सोची फिर बाघ दिखेगे या रिक्क च जंणि सडक्यूं मा घुमणूं । मी भि भैर औ अर अपणी घारवळि थैं पूछ हे भै किलै मच्यूं हल्ला क्य बात ह्वै तैल्या ख्वाळ ?
वींन ब्वाल दा तुम भि त सूंण ल्यावोदी बिकास सरकरी क्य ह्वै कि पप्पू जिठ्ठाजी की कूडि फरि बि ताळा लग गीं ।
म्यारू ब्रिलैंट दिमाग काम करण बैठि ग्याई मिन स्वाच यार पप्पू दा .की कूड़ि फरि ताळा मतलब वैन बैंक वळोंकु लोन नि चुकै । वैका पिछला साल पचास हजारौ लोन छाई बैंक बटि लियूं । मेंजाण वैन नि पुर्ये साकू इलै बैंक वळा तालू लगैगीं ।
अर सरकरी बिकास त तुम थैं पतै च कखि पांणि पैछणूं त कखि सड़क च पौंछणी पर ये बिकास का चक्कर मा कखि डाळि बूटि कटेणी कखि पांणी का श्रोत दबणां छन कखि .खेति सारि मा मलमा प्वडणू त कखि भै भै लड़णां छन । कै कै गौं मा त बूढ़ बुड्या तीन तीन पैप लैन हूँणा का बाद बि तिसळा छन । मि उल्टां स्वचणू रौ जबकि य त कानि कुछ हौरि छै ।
तनि वीन ब्वाल ओ देखा ऐगे गमळु की गाड़ी वीं धारमा । ह्यरां वो पप्पू कन रंणू छाई ।वैंथैं लोग पखडि पखडि लिजाणा रैन । अपणूं घार अपणूं हूंद । वै निर्भगि पप्पुन त पूरू जीवन गोर बखरा कूड़ि पुंगडि अर गौं गाळ मा काटि ।
गौं मा रैण वळा कतगै बूढ़ बुड़या रुंण बैठिगीं । ब्वना ह्मरां हमर आखि सारू बिचलि ग्याई । कै बगत बजार बटि साग भुज्जी सौदापता लि आंदु छाई । ब्यखुनि सुबेर सब्यूं का ड्यारा जांणू रैन्दु छाई । उन त वैकु लोग डाकवान ब्वल्दा छाई पर दिखे जा त वैकु यु गौं चल्तु कर्यूं छाई ।
दिल्ली देरादूण बटि लोग गौं का हाल चाल फून फरि वैथै ही त पुछदा छाई । कतगौं थै वो बतैदीन्दु छाई कि तुमर भीडु उजड्यूं तुमर जिंगला टुट्यू तुमर डाळु फर्क्यूं । कतगै लोग त वैखुणु पैंसा भ्यजदा छाई तब वो ऊंकु बिजली कु बिल भ्बरुदु छाई । कतगौं का कूड्यू मा रोज ब्यखुनि लैट जगाणी अर सुबेर बंद करणु वैकु काम छाई ।
गयळि बोडि ब्वनी फुका वै गरीब का बि दिन ऐ गीं । वैन बि सदनि अपणां हड़गा त्वडीन तब जैकी नौना पौंछ फरि पौंछिन । फुका हम त वै जमनु मा गोर मारिकन अयां छौ । हम त इखि जुग्गा छौ । जब हमरि आस औलाद नि स्वचणी हमर बान त वै पप्पू फरि जि किलै रुसांण । वैन त सर्या गौं वळों की मदद कै । कुछ वै बिचरा कु मयळदु ब्योवहार राई अर कुछ वै निर्भगिकी मजबूरी गरीबी ।
फुका वैकी खैरि वैकि मीनत काम ऐ ग्याई । वैकु नौनु बिकास सरकरि ह्वै ग्याई त ली ग्याई पप्पू थैं बि अपणां दगड़ि ।
मिन ब्वाल अच्छा त इन बात च अर मि हौरी रौ स्वचणू । पर यु पप्पू रुणूं किलै छाई ? या त खुशी की बात च ।
भमक काकी ब्वनी ह्यरां वैकु क्वांसु पराण ब्वनू म्यार गौं जन कखि नीच । ये दिन का बाना त नि पढ़ै लिखेन मिन इ नौना कि कूड़ि फरि ताळा लग जाला । मिथै इन पता हूँदु त पैली ब्बल्दु कि ब्यटा तुम अगर मीथै दिखिल्या त घारम दिख्यां ।
म्यारा बि आंखौं आंसु ऐ गीं किलै कि आंदा जांदा पप्पू दा कुछ न कुछ ब्वनू रैन्दु छाई । अर वा ठग्गु बौ सुद्दि ब्वल्दी छै चा पकौलु बैठि जा । अर द्वी घण्टा छुयूं मा कटणा का बाद ब्वल्दि छै दरै मि त निरपट बिसरि ग्यों । इ हाल वीं बौ का सदनि का छाई । पर जैदिन नि ऊंका घार जनै नि जावा त वैदिन टप्प गाळि दींदि छाई अर ब्वल्दि छै आज कख हुयूं रै तुमरु निफल्टु दिखेणा नि छौ । वो प्रेम अर अपणु पन मा दियां गाळि आज आंखि रुझै दीं । उन त हमर अपणु घार ही रीतु हुयूं पर वै पप्पू दा का जांण से जादै सुन्न ह्वै ग्याई ।
आज एक उदाहरण समणि छाई बिकास मनखि कु ह्वा चाहे ये पहाड़ कु कूड्यूं फरि ताळा लगण ही लगण च । खैर फूका पप्पू का दिन त ऐनि ।
आज कामयाबी कु एक हौरि ताळु एक हौरि कूड़ि फरि लगि ग्याई । एक मौ हौरि चलि ग्याई ।
क्य कैदिन यूं गौंन निरपट रीता ह्वै जांण ? क्या जनि जनि लोग तरक्की कारला इनि ताळौन लगणू रैण ? क्या गौं का बाना नै पीढ़ि अगनै बढ़ण छोड देलि ? या फिर कुछ इन ह्वालु कि इखी सबि राजी खुशी राला ।
फुका पर जैदिन तक हम छौ वैदिन तक त नि छुडण यु गौं वैका बाद त ह्यरां ।
अफार प्पपू दा हथ हलाणू वीं धारम बटि ।
संदीप गढ़वाली ‘
